Pierzga - czym jest i jak powstaje
Zbiór podstawowych informacji o pierzdze pszczelej
mgr inż. Jerzy Sielach


Pierzga pszczela: Najcenniejszy skarb z wnętrza ula
Choć większość z nas kojarzy pszczoły głównie z miodem, to właśnie pierzga jest produktem, który pszczelarze nazywają „pokarmem bogów”. To naturalnie przetworzony pyłek kwiatowy, który stanowi fundament przetrwania pszczelej rodziny. Dlaczego jest tak wyjątkowa i co sprawia, że bije na głowę zwykły pyłek kwiatowy?
Czym dokładnie jest pierzga?
Pierzga to nic innego jak pyłek kwiatowy, który został przez pszczoły odpowiednio zakonserwowany i poddany naturalnej obróbce wewnątrz ula. Dla pszczół jest to główne źródło białka, witamin i minerałów, niezbędne do wykarmienia młodych larw.
Z punktu widzenia człowieka, pierzga to najbardziej przyswajalna forma pyłku. Dzięki procesom, które zachodzą w plastrze, jej składniki odżywcze są niemal w 100% dostępne dla naszego organizmu, podczas gdy zwykły pyłek (ze względu na twardą otoczkę ziaren) przyswaja się znacznie trudniej.
Jak powstaje pierzga? Proces „produkcji” krok po kroku
Pszczoły nie znajdują gotowej pierzgi na kwiatach – one ją tworzą. Proces ten jest precyzyjnie zaplanowany:
Zbiór: Pszczoła zbieraczka przynosi do ula pyłek w formie obnóży (małych kuleczek na nóżkach).
Ubijanie: Pszczoły nielotne (pracujące w ulu) zdejmują pyłek, wrzucają go do komórek plastra i... ubijają głowami, aby pozbyć się powietrza.
Wzbogacanie: Do każdej warstwy pyłku pszczoły dodają odrobinę miodu oraz wydzieliny swoich gruczołów ślinowych, które zawierają cenne enzymy.
Zabezpieczenie: Kiedy komórka jest wypełniona w ok. 3/4, pszczoły zalewają ją warstwą miodu i uszczelniają woskiem.
Bio-magia w ulu: Fermentacja mlekowa
To, co czyni pierzgę wyjątkową, dzieje się w beztlenowych warunkach zamkniętej komórki plastra. Pod wpływem enzymów i temperatury panującej w ulu (ok. 35°C), zachodzi fermentacja mlekowa.
Dlaczego to ważne?
Fermentacja „rozpuszcza” twarde ścianki ziaren pyłku (egzynę), uwalniając wszystko, co w nich najlepsze. Dodatkowo, powstający kwas mlekowy naturalnie konserwuje produkt, chroniąc go przed psuciem, grzybami i bakteriami. To dokładnie ten sam proces, który czyni kiszoną kapustę tak zdrową!
Ręczne pozyskiwanie – dlaczego pierzga jest tak droga?
Jeśli zastanawiałeś się, dlaczego pierzga kosztuje więcej niż miód, odpowiedź brzmi: pracochłonność. Pozyskiwanie pierzgi to proces trudny i wymagający:
Wybieranie z plastra: Tradycyjna metoda polega na ręcznym wydłubywaniu grudek pierzgi z komórek woskowych za pomocą specjalnych igieł lub rurek. To żmudna praca, wymagająca ogromnej cierpliwości.
Wymrażanie: Często pszczelarze zamrażają plastry, a następnie kruszą je i przesiewają, by oddzielić wosk od twardych grudek pierzgi.
Unikalność: Z jednego ula pszczelarz może odebrać tylko niewielką ilość pierzgi (zazwyczaj od kilkuset gramów do kilograma rocznie), aby nie osłabić rodziny pszczelej.
Podsumowanie w pigułce
Pierzga to dowód na to, że natura jest genialnym chemikiem. Jeśli szukasz naturalnego sposobu na wzmocnienie odporności i regenerację organizmu, te małe, ciemne grudki z głębi ula będą strzałem w dziesiątkę
Pasieka
Rodzinna pasieka z 1973 roku, produkty pszczele.
Kontakt
bartnikpodlasia@gmail.com
+48 507 23 96 96
© 2025. All rights reserved.